Некалькі месяцаў таму давялося пабываць у бабулінай вёсцы, прайсціся тымі ж сцежкамі, што і ў дзяцінстве. Прыехаўшы сюды, быццам перанеслася на машыне часу ў іншую эпоху. Вось стаіць тая самая лава ля плота, на якой мы з мясцовай дзятвой праводзілі ўвесь вольны час. Вось тая яблынька, дзе знаходзіўся наш сакрэтны штаб.
А ў канцы вёскі — усё той жа пладовы сад, за якім пасвіўся статак кароў. Наводдаль знаходзіўся штучны вадаём, куды мы кідалі каменьчыкі, робячы адмысловыя хвалі.
Асабліва прыгожа было ў вёсцы ў вясновы час, калі прырода абуджалася ад зімовага сну: на клумбах з’яўляліся першацветы, бярозкі апраналіся ў свежую зеляніну, а паветра напаўнялася асаблівым водарам. Напоўненая развагамі і ўспамінамі, падыходжу да дому бабулі. Ужо колькі гадоў яе няма з намі, аднак рэчы, здаецца, і сёння памятаюць цеплыню рук сваёй гаспадыні. На сцяне вісіць усё той жа гадзіннік, які спыніў свой хуткі бег. Ложак упрыгожвае адмысловы даматканы дыван, а стол — вышываны абрус. Гэтыя рэчы калісьці ствараліся руплівымі рукамі бабулі. Раней да гэтых звычайных бытавых рэчаў былі зусім іншыя адносіны. Яны ўспрымаліся як штосьці простае, будзённае, шэраговае. Расчыняю акно — і свежае паветра праз хвіліну напаўняе пакой.
Як дзіўна. Родная вёска становіцца месцам сілы, вяртае да каранёў, успамінаў. Захоўваецца тут штосьці каштоўнае, чаго нельга купіць за грошы. Ля парога бабулінай хаты застаюцца турботы, клопаты, жыццёвыя праблемы. Усё становіцца дробным і неістотным. Ёсць магчымасць зноў перанесціся ў бесклапотную пару свайго дзяцінства, прыгадаць бабуліну навуку, яе шчыры клопат, дабрыню, дробныя зморшчынкі ля вачэй, якія пры ўсмешцы разыходзіліся па твары нібы гарэзлівыя праменьчыкі. Большасці людзей таго пакалення ўжо няма. Іх жыццёвы шлях скончыўся. Аднак яны жывуць і сёння: у сваіх дзецях і ўнуках, у рэчах і прадметах быту, ва ўспамінах і фотаздымках. Жыццё асоб таго пакалення не было простым: даводзілася шмат працаваць, былі вялікія сем’і. Аднак нашы продкі спраўляліся з жыццёвымі выклікамі, даючы прыклад стойкасці, працавітасці і вытрымкі. Калі разважаю над гэтым, прыходзіць думка, што наша жыццё больш простае і камфортнае. Асэнсаванне гэтага факту дапамагае па-іншаму паглядзець на ўласнае жыццё.
Выйшаўшы з дома, адчула асаблівую палёгку, незвычайную радасць і ўнутраны спакой. Калі перабірала бабуліны рэчы, гартала альбомы са старымі здымкамі, дакраналася да посцілак і абрусоў, прыйшло адчуванне, што пабыла з родным чалавекам, расказала аб сваёй штодзённасці, папрасіла парады па пэўных пытаннях.
Аднойчы ў размове адна жанчына запытала ў іншай аб тым, як тая пазбаўляецца стрэсу. Яе суразмоўца адказала, што звяртаецца да літаратуры па псіхалогіі. Напэўна, у такім падыходзе ёсць рацыянальнае зерне. Аднак чалавек здольны ацаляцца таксама дзякуючы непарыўнай сувязі з продкамі. Рэдкія візіты ў родную вёску, прагляд сямейных альбомаў, наведванне могілак даюць часам больш, чым літаратура па псіхалогіі.
Сіла роду — гэта духоўная, энергетычная і маральная моц, якую чалавек атрымлівае ад сваіх продкаў. Яна ўключае ў сябе перадачу жыццёвага вопыту, традыцый, каштоўнасцей, талентаў. Гэта сіла праяўляецца як адчуванне сувязі са сваімі каранямі, гонар за свой род, адказнасць за працяг яго справы і здольнасць пераадольваць цяжкасці дзякуючы памяці продкаў. Каб не страціць гэту магутную сілу, трэба ведаць і шанаваць сваіх продкаў, захоўваць і перадаваць традыцыі, жыць у ладзе з сумленнем.
Страціць сілу роду — значыць ператварыцца ў дрэва без каранёў, якое першы ж вецер паваліць. Памятаючы пра свой род, чалавек заўсёды будзе мець апору, што ўтрымае яго на нагах падчас жыццёвых бур. Таму час ад часу трэба наведваць сваё радавое гняздо, каб надыхацца пахам скошанага сена, дыму з коміна, яблыкаў са свайго саду, атмасферай цеплыні і прыгажосці.
Марта БАГДАНОВІЧ.