24 красавіка сямейная пара з Жупран адзначае 70 год сумеснага жыцця

Уявіце сабе, што вы ўваходзіце ў вясковы дом, чуеце, як з дальняга пакоя даносіцца нягучны жаночы напеў, падыходзіце бліжэй і заглядаеце — жанчына прасуе бялізну і спявае, а збоку ў крэсле сядзіць мужчына і падае жанчыне наступную рэч. Цікава, якімі вы ўявілі сабе гэтых людзей, — хутчэй за ўсё, маладымі і нядаўна жанатымі. Калі так, то вы памыліліся. Такімі ўбачыла сваіх бацькоў, Уладзіміра Уладзіміравіча і Ванду Міхайлаўну Лашкевіч, дачка Тамара, прыехаўшы ў чарговы раз дапамагчы па гаспадарцы, перадаць лекі і проста даведацца пра іх жыццё.

24 красавіка сямейная пара адзначае 70 год сумеснага жыцця.

У Кармянскім раёне Гомельскай вобласці пасярод лесу, у лагчынцы бліз ракі Добрыч жыла вёска Востраў. Сёння яе ўжо няма — у 2012 годзе яна была скасавана. Нашы героі выраслі ў ёй, Уладзімір Уладзіміравіч нарадзіўся ў 1927-м годзе, Ванда Міхайлаўна – у 1929-м. На іх жыццё прыйшлося шмат трагічных гістарычных падзей: Вялікая Айчынная вайна, акупацыя, цяжкія пасляваенныя гады, аварыя ў Чарнобылі.

Былі і асабістыя трагедыі. Ванду і яе сястру Аду гадавала бабуля Станіслава Казіміраўна. Мама і тата развяліся, калі Вандзе не было яшчэ і года. Бацька паехаў шукаць шчасця ў Маскву, праз некалькі месяцаў вярнуўся, забраў Ванду і былую жонку да сябе. Толькі зноў не атрымалася, і мама вярнулася дамоў — ужо з дзвюма дочкамі. Больш бацькі не рабілі спроб жыць разам. У бацькі з’явілася свая сям’я, маці таксама выйшла замуж і пераехала ў Магілёў. Пра свайго айчыма Ванда Міхайлаўна нічога дрэннага не гаворыць і на маці не наракае — яна дапамагала дочкам як магла. З бацькам Ванда доўгі час перапісвалася, але глыбокая дзіцячая крыўда назаўсёды засталася ў сэрцы. Тады, падлеткам, дзяўчынка зразумела, што будзе рабіць усё для таго, каб захаваць уласную сям’ю і бацьку сваім дзецям. Нават сёння яна ледзь стрымлівае слёзы, калі гаворыць пра бацькоў, іх развод і сваё непахіснае рашэнне “ніколі не развядуся”.

У дзяцінстве Ванда і Уладзімір адзін на аднаго звярталі ўвагі не больш, чым на іншых аднавяскоўцаў. У час вайны трапілі ў акупацыю. Калі ў лістападзе 1943 года Востраў быў вызвалены ад немцаў, то сутыкнуліся з новай бядой: немцы пры адступленні замініравалі дарогі. Уладзімір шаснаццацігадовым юнаком дапамагаў сапёрам вызваляць родную зямлю ад схаванай небяспекі, а пасля Перамогі пайшоў служыць у войска – на Балтыйскі флот. Ванда ў гэты час скончыла гандлёва-кааператыўную школу ў Рэчыцы, вярнулася працаваць у Карму, паспела атрымаць некалькі зарплат, купіць сабе новую сукенку ды туфлі.

Яны сустрэліся адразу пасля вяртання Уладзіміра з войска і паглядзелі адзін на аднаго ўжо зусім іншымі вачыма. Праз тыдзень Уладзімір прапанаваў: “Давай распішамся” — і распісаліся, у той жа дзень. Ванда добра памятае, што гэта быў аўторак перад Вялікаднём. Шлюбным строем сталі купленыя за ўласныя грошы сукенка і туфлі, у якіх Ванда была на рабоце. Уладзімір так і пайшоў у вайсковай форме. Сведкамі сталі дзяўчаты з работы Ванды. Пра тое, што маладыя распісваюцца, ведала толькі бабуля, якая і блаславіла іх, узяўшы перш з абоіх клятву, што будуць разам усё жыццё. Што гэта было – наканаванне, лёс, каханне, сіла дадзенага слова ці што іншае? Што б ні было, але гэты такі хуткі шлюб аказаўся моцным і трывалым.

Маці Ванды дапамагла купіць невялікую хату ў Карме, і маладыя пачалі весці сваю гаспадарку. Былі руплівымі і працавітымі, хацелі вызваліцца ад галечы і нястачы, каб даць дзецям лепшую долю. У Ванды Міхайлаўны і Уладзіміра Уладзіміравіча нарадзіліся чатыры дачкі: Тамара, Таццяна, Святлана і Ірына. “Складана было, – успамінае Ванда Міхайлаўна. – Раней такіх вялікіх дэкрэтаў не давалі жанчынам. Памятаю, як аддала ў яслі Таццяну. Ёй было толькі два з паловай месяцы. Дырэктар быў харошы, перавёў мяне на работу ў ларок ад харчкамбіната, што быў каля ясляў. І я бегала карміць Таню. Прыбягу – спіць, я — на работу, праз гадзіну зноў бягу. Вось так і выгадаваліся. Пасля старэйшыя дочкі падраслі і дапамагалі даглядаць малодшых”. Сям’ю аб’ядноўвала праца, вядзенне сумеснай гаспадаркі, хатнія клопаты і своеасаблівая атмасфера цяпла і павагі, якая існавала паміж Уладзімірам і Вандай. Ніколі не чулі дзеці, каб бацькі лаяліся паміж сабой, крыўдавалі, абражалі адзін аднаго. “Сям’ю трэба берагчы,” – пераканана Ванда Міхайлаўна і гэтаму ўвесь час вучыць сваіх дзяцей, дзевяць унукаў і пятнаццаць праўнукаў. Ды і вучыць ёй асабліва не трэба. Паглядзеўшы на адносіны немаладых ужо людзей, міжволі пазайздросціш. Не кожны муж прыносіць жонцы раніцай свежае малако ў ложак.

Пасля чарнобыльскай трагедыі Уладзімір і Ванда пераехалі з Кармы ў Жупраны, дзе жывуць і сёння. Толькі тут яны пабраліся шлюбам у касцёле, даўшы яшчэ адну клятву вернасці.

Пасля размовы з Вандай Міхайлаўнай само сабой узнікла пытанне: “А якога колеру шчасце?”. І адказ з’явіўся як бы між іншым – блакітнага, як высокае неба ўвесну. Мы не заўважаем яго, таму што не маем часу глядзець уверх, думкі занятыя штодзённымі клопатамі і трывогамі. А неба ўвесь час над намі, чыстае, глыбокае, бяздоннае, абнімае сваёй чысцінёй і лагодай. Толькі калі набягае хмара, становіцца цёмна, мы разумеем, як было светла і добра. Так і шчасце — толькі страціўшы яго, чалавек разумее, што яно было вакол: у вясновых песнях шпакоў, у першых парастках свежай травы пасля зімы, у першым лапатанні дзіцяці, яго першых кроках, у сумеснай працы, кубку ранішняй кавы, магчымасці проста ісці і шапацець жоўтай асенняй лістотай. Быць проста разам, разумець адзін аднаго, мець магчымасць дапамагчы, хоць у дробязі, – гэта таксама шчасце. І няхай Уладзімір Уладзіміравіч не ўмее прасаваць бялізну, затое як цудоўна ён умее яе падаваць, як уважліва ўмее слухаць ціхія жончыны песні.